نماز استغفار چگونه خوانده میشود و در هر رکعت آن چه ذکری باید گفت؟ نماز استغفار از نمازهای مستحبی است که در منابع دعا برای طلب آمرزش معرفی آموزش آشپزی شده است. در شیوه‌ای که در مفاتیح الجنان نقل شده، این نماز دو رکعت دارد و در هر رکعت، پس از قرائت و در بخش‌های مختلف رکوع و سجود، ذکر «استغفر الله» تکرار میشود. در ادامه ترتیب این روش را مرحله به مرحله مرور می‌کنیم.
نماز استغفار چند رکعت است؟
بر اساس توضیح منتشرشده در پایگاه اسلام‌کوئست و نقل مفاتیح الجنان، نماز استغفار دو رکعت است. شکل کلی آن مانند نمازهای دو رکعتی انجام میشود، با این تفاوت که در قسمت‌های مشخصی از هر رکعت، ذکر استغفار با تعداد معین تکرار میشود. این نماز مستحبی است و نباید آن را جایگزین نمازهای واجب دانست.
در این روش، پس از سوره حمد، سوره قدر خوانده میشود و پس از پایان قرائت، نوبت به گفتن ذکر می‌رسد. سپس نمازگزار مراحل معمول رکوع و دو سجده را به جا می‌آورد و در هر محل مشخص‌شده ذکر را تکرار می‌کند. رکعت دوم نیز به همین ترتیب انجام میشود و نماز با تشهد و سلام پایان می‌یابد.
آموزش مرحله به مرحله رکعت اول
برای شروع، نیت خواندن نماز مستحبی استغفار کنید و نماز را مانند نماز دو رکعتی آغاز کنید. در رکعت اول پس از تکبیرةالاحرام، سوره حمد و پس از آن سوره قدر را بخوانید. پس از تمام شدن قرائت، پانزده مرتبه ذکر «استغفر الله» بگویید.
سپس به رکوع بروید. در رکوع، پس از ذکر معمول رکوع، ده مرتبه «استغفر الله» بگویید. هنگامی که از رکوع برخاستید، پیش از رفتن به سجده، ده مرتبه دیگر همین ذکر را تکرار کنید. آرامش و توجه به معنی ذکر می‌تواند به حفظ ترتیب مراحل کمک کند.
بعد به سجده اول بروید و پس از ذکر سجده، ده مرتبه استغفار کنید. پس از سر برداشتن از سجده اول و در حالت نشسته میان دو سجده، ده مرتبه دیگر بگویید «استغفر الله». سپس به سجده دوم بروید و پس از ذکر سجده، دوباره ده مرتبه استغفار کنید. در پایان، پس از سر برداشتن از سجده دوم و در حالت نشسته، ده مرتبه دیگر همین ذکر را بگویید.
رکعت دوم و پایان نماز
برای رکعت دوم برخیزید و همان ترتیب را تکرار کنید: سوره حمد، سوره قدر، پانزده مرتبه استغفار بعد از قرائت و سپس ده مرتبه در هر یک از جایگاه‌های مشخص‌شده در رکوع، پس از رکوع، سجده‌ها و نشستن‌های میان و پس از آن‌ها. پس از پایان ذکرهای رکعت دوم، تشهد و سلام نماز را بخوانید.
برای مرور آسان، تعداد ذکرهای هر رکعت به این صورت است:
- بعد از حمد و سوره قدر: پانزده مرتبه.
- در رکوع و پس از برخاستن از رکوع: هر کدام ده مرتبه.
- در سجده اول و هنگام نشستن میان دو سجده: هر کدام ده مرتبه.
- در سجده دوم و پس از سر برداشتن از آن: هر کدام ده مرتبه.
به این ترتیب در هر رکعت ۷۵ مرتبه و در دو رکعت مجموعاً ۱۵۰ مرتبه ذکر استغفار گفته میشود. این عدد از جمع تعداد ذکرهای ذکرشده به دست می‌آید. اگر شمردن آن دشوار است، می‌توانید پیش از شروع ترتیب جایگاه‌ها را مرور کنید تا نیازی به توقف طولانی در میان نماز نداشته باشید.
معنی استغفار و تفاوت آن با نمازهای دیگر
«استغفر الله» به معنای طلب آمرزش از خداوند است. استغفار در فرهنگ دینی با توجه به خطا، بازگشت و تصمیم به اصلاح رفتار همراه دانسته میشود. خواندن ذکر می‌تواند فرصتی برای تأمل در رفتار و تلاش برای جبران باشد؛ نباید آن را جانشین ادای حقوق دیگران یا انجام وظایف واجب تصور کرد.
نام برخی نمازهای مستحبی به هم نزدیک است و ممکن است در جست‌وجوها نماز استغفار، نماز عفو یا نماز توبه کنار هم دیده شوند. ترتیب و ذکرهای این نمازها لزوماً یکسان نیست. توضیح این مطلب فقط مربوط به شیوه دو رکعتی نماز استغفار است که با ذکر «استغفر الله» در منبع یادشده آمده است؛ برای نمازهای دیگر باید دستور مربوط به همان نماز را بررسی کرد.
چند پرسش متداول درباره نماز استغفار
آیا خواندن آن واجب است؟
خیر، نماز استغفار در این دستور یک نماز مستحبی است. نمازهای واجب حکم جداگانه دارند و این عمل جای آن‌ها را نمی‌گیرد. درباره جزئیات احکام نمازهای مستحبی، به‌ویژه در شرایط خاص، می‌توان به رساله مرجع تقلید سایت بهترین سئو یا پاسخ یک کارشناس دینی مراجعه کرد.
آیا می‌توان برای آن زمان قطعی تعیین کرد؟
در توضیح شیوه‌ای که در این مطلب بررسی شد، زمان اختصاصی مشخصی برای خواندن ذکر نشده است. اگر دستور دیگری را با زمان یا شرایط خاص در منبعی دیدید، مشخصات همان دستور را جداگانه بررسی کنید و روش‌های متفاوت را با یکدیگر نیامیزید.
اگر در تعداد ذکرها تردید کنیم چه کنیم؟
برای جلوگیری از فراموشی، پیش از نماز فهرست کوتاه مراحل را مرور کنید: پانزده بار پس از قرائت و شش نوبت ده‌تایی در ادامه هر رکعت. اگر درباره حکم فراموشی یا تردید در نماز مستحبی پرسش شرعی دارید، پاسخ را از دفتر مرجع تقلید خود دریافت کنید.
هدف این راهنما روشن کردن ترتیب یک روش نقل‌شده است. برای مطالعه متن کامل و بررسی توضیحات بیشتر، مراجعه به مفاتیح الجنان و منابع دینی معتبر کمک می‌کند دستور نماز با دقت و آرامش بیشتری دنبال شود.