زبان فارسی؛ زبان انقلاب اسلامی و هویت‌بخش

حجت‌الاسلام‌والمسلمین علی عباسی، رئیس جامعةالمصطفی العالمیه، در نشستی با دست‌اندرکاران همایش بین‌المللی «پدافند زبانی و گفتمانی زبان فارسی در گستره جهانی»، بر جایگاه محوری زبان فارسی به‌عنوان زبان انقلاب اسلامی تون بلاگ تأکید کرد.

وی با اشاره به اینکه جامعةالمصطفی تاکنون صدها هزار نفر را در سراسر جهان با زبان فارسی آشنا کرده است، این دستاورد را در مقایسه با سایر نهادهای رسمی بی‌نظیر دانست و آن را نشانه‌ای از ظرفیت بالای حوزه‌های علمیه در ترویج زبان انقلاب اسلامی برشمرد.

مقابله با انحصارطلبی فرهنگی غرب

رئیس جامعةالمصطفی، مواجهه گفتمانی غرب با انقلاب اسلامی را تحلیل کرد و اظهار داشت: تمدن غرب، با وجود ادعاهای کثرت‌گرایانه، رویکردی کاملاً انحصارطلبانه و مطلق‌گرا بر جهان حاکم کرده است. غرب، رقبایی مانند چین و روسیه را تنها رقبای اقتصادی، سیاسی یا نظامی در چارچوب پارادایم خود می‌داند؛ اما انقلاب اسلامی را رقیبی حقیقی در عرصه گفتمانی و تمدنی تلقی می‌کند. این امر به دلیل آن است که انقلاب اسلامی پرچمی بر پایه معنویت، اخلاق، عدالت‌خواهی و دفاع از ارزش‌های والای انسانی برافراشته است.

حجت‌الاسلام‌والمسلمین عباسی به ابزارهای سلطه جوامع استعماری اشاره کرد و گفت: قدرت‌های غربی از آغاز سلطه‌گری خود، همواره زبان را به‌عنوان اصلی‌ترین بستر انتقال فرهنگ و تسلط بر جهان به کار گرفته‌اند. همان‌گونه که دلار بدون پشتوانه واقعی به ابزار تسلط اقتصادی غرب بر جهان تبدیل شده، آنها کوشیده‌اند زبان خود را به‌عنوان زبان بین‌المللی تحمیل کنند تا مفاهیم، ارزش‌ها و سبک زندگی غربی را در جوامع دیگر نهادینه سازند.

جایگاه ممتاز زبان فارسی

وی با تبیین جایگاه ممتاز زبان فارسی در دنیای معاصر بیان داشت: اگرچه زبان عربی به‌عنوان زبان قرآن و متون اسلامی، زبان بین‌الملل اسلامی محسوب می‌شود و آشنایی با آن برای فهم معارف الهی ضروری است، اما از آنجا که کانون پیروزی انقلاب اسلامی در جغرافیای ایران بوده، زبان فارسی به‌طور طبیعی به «زبان انقلاب اسلامی» تبدیل شده است. امروزه گفتمان اخلاق، معنویت، دین‌داری و عدالت‌خواهی در جهان از طریق این زبان منتقل می‌شود.

قدمت و پویایی استثنایی زبان فارسی

رئیس جامعةالمصطفی العالمیه با تشریح قدمت، ریشه‌داری و پویایی استثنایی زبان فارسی ادامه داد: زبان فارسی یکی از قدیمی‌ترین و در عین حال زنده‌ترین زبان‌های تاریخی جهان است. برخلاف برخی زبان‌های کهن مانند یونانی باستان که امروزه گویش فعالی ندارند، زبان فارسی پس از گذشت بیش از ۱۲۰۰ تا ۱۴۰۰ سال همچنان اصالت خود را حفظ کرده است؛ به‌طوری‌که متون و آثار هزار سال پیش آن برای فارسی‌زبانان امروز کاملاً فهم‌پذیر و کاربردی است.

وی با مرور گستره عظیم تاریخی و جغرافیایی زبان فارسی یادآور شد: در طول تاریخ، زبان فارسی زبان رسمی، اداری، دیپلماتیک و ادبی جوامع متمدن از شبه‌قاره هند و بخش‌هایی از چین تا منطقه بالکان بوده است. حتی سلاطین عثمانی و شاعران مناطقی نظیر بالکان بدون حضور در ایران، آثار فاخر منظوم به زبان فارسی پدید می‌آوردند.

حجت‌الاسلام‌والمسلمین عباسی با ذکر خاطره‌ای از سفر به مناطق مسلمان‌نشین چین تصریح کرد: در بازدید از مدارس سنتی آن دیار شاهد بودیم که علمای کهنسال همچنان گلستان سعدی و تفاسیر کهن فارسی را تدریس می‌کردند و با واژگان اصیل و کهن فارسی سخن می‌گفتند، در حالی که برخی کشورهای ثروتمند منطقه می‌کوشیدند با ایجاد معاهد جدید، پیوند نسل‌های جدید را با این زبان تمدنی قطع کنند.

پدافند زبانی و هویت ملی

وی با اشاره به سیاست‌های استعماری ۱۵۰ سال اخیر در قبال کشورهای اسلامی گفت: جریان‌های استعماری برای ایجاد انقطاع فرهنگی و سلب قدرت دفاعی جوامع، پروژه تغییر خط و زبان را در کشورهای اسلامی دنبال کردند. چنان‌که در برخی کشورهای همجوار با تغییر خط، گنجینه‌های عظیم مکتوب و تاریخ چندصدساله از دسترس مردم خارج گردید و پدافند هویتی آنان در برابر فرهنگ مهاجم فرو ریخت.

عضو مجلس خبرگان رهبری با تحلیل مفهوم راهبردی «پدافند زبانی» اظهار داشت: زبان و خط فارسی به‌عنوان سپر دفاعی و حافظ اصلی هویت ملی، دینی و فرهنگی ماست و مفهوم‌سازی هوشمندانه رهبر معظم انقلاب تحت عنوان «پدافند زبانی»، افقی نو و راهبردی برای صیانت از مرزهای هویتی و حرکت به سوی مرجعیت علمی در گستره جهانی گشوده است.

چشم‌انداز زبان فارسی به‌عنوان زبان علم

حجت‌الاسلام‌والمسلمین عباسی با تشریح چشم‌انداز تبدیل زبان فارسی به «زبان علم» در جهان ابراز داشت: هدف نهایی ما باید رسیدن به نقطه‌ای باشد که دانشمندان و پژوهشگران دنیا برای دست‌یابی به معارف نوین و علوم تولیدشده در ایران، نیازمند یادگیری زبان فارسی باشند. چنان‌که امروزه نیز بر اساس آمارهای بین‌المللی، زبان فارسی جزو ۵ زبان برتر جهان از نظر تنوع مجلات و تولیدات علمی نمایه شده به شمار می‌رود.

رئیس المصطفی در پایان با تقدیر از تلاش‌های دست‌اندرکاران همایش در لبیک به هدایت‌های رهبری تأکید کرد: برگزاری پیش‌نشست‌های تخصصی، جلب مشارکت دانشگاه‌ها و مراکز علمی بین‌المللی، بهره‌گیری از ظرفیت بانوان و خانواده‌ها و تدوین مقالات فاخر و اثرگذار می‌تواند این همایش را به یک حرکت جریان‌ساز و نهضتی علمی جهت تثبیت مرجعیت زبانی و فرهنگی انقلاب اسلامی در سطح جهان تبدیل نماید.